RSS

Categorie archief: Columns

(on)Wiezen

Je magg’n noit mit joen vinger wiez’n en zegg’n dat dit goin gout Grunnigs is.

Ik las zokswat in n artikel in t Dagblad. Mien aandacht wer trokken deur de kop dij der boven ston, mit as strekken dat t Grunnegs nait in ain woordenbouk pazen zol. Nou liekt mie dit n woarhaid as n kou en touglieks ook n dooddouner, omreden der is ja gain toal in de wereld dij in ain woordenbouk paast. Mor dou k wieder las, begreep ik dat t aans zat, noamelk: dat t uutìndelke rezeltoat op t wereldwiede web kommen zol mit as tuddel Woordwaark, woarop noast n woordenbouk ook infermoatsie komt over uutsproak en grammoatikoa van alle varianten.

t Was t Centrum Groninger Taal & Cultuur (woarin t Huis van de Groninger Cultuur en t Bureau Groninger Taal & Cultuur soamengoan binnen) dat n joar leden aankondegde mit n nij woordenbouk te kommen. Mor omdat volgens de woordwaarkpeerden n woordenbouk n toal vastlegt en n spreker te min vrijhaid let, besloten ze om t projekt Woordwaark” uut stro te zetten. Ain van heur doulgroepen is de kategorie “de nije sprekers”: lu mit Grunneger worrels die gain Grunnegs spreken, mor t wel “leren willen……”

Woordwaark wordt dus n soort van twijde Meertens Instituut. Dij is al meer as 80 joar dounde mit t dokumenteren van de Nederlandse toal en kultuur, woaronder honderden uren geluudsmaterioal in heur Nederlandse Dialectenbank. Hier tref je n sprekende koarde aan van authentieke gesprekken tussen dialektsprekers uut alle dailen van Nederland (woaronder roem 130 gesprekken in t Grunnegs). Ik wait nait houveul uren joe doar al van beluusterd hebben…….

Der was n tied dat t Grunnegs n vogelvrije stoatus haar. Lu haren nait de beschikken over richtengevende spellensregels, mit as gevolg dat elk schreef zo as t hom of heur uut kwam. Mit de komst van t Grunneger Zakwoordenboek in 1984 leek t ter op dat hier n ommekeer in kommen zol. Mor noa wat herdrukken en n digitoale verzie kinnen we mit d’ontwikkeln van t projekt “Woordwaark” konkluderen dat we, wat de spellen van t Grunnegs betreft, ainglieks weerom goan in de tied.

In dit prestigieuze nije projekt van t Centrum Groninger Taal & Cultuur kriegen alle varianten heur aigen prominente stee. t Is in wezen olle wien in nije zakken, t blift zo as t was. Der worden gain fundementele keuzes moakt om t Grunnegs as toal te zain. Keuzes woar de doulgroep “nije sprekers” boat bie hebben zol. Nou is dat vanzulf meroakel nijs veur t aal meer wegkwienende koppeltje streektoalschrievers, voak op leeftied. Dij leven voak in heur aigen wereld en hangen nogal aan òlle gewoonten en gebruken.

Mor de jeugd, onze toukomst, is as doulgroep in t vergeetboukje terechte kommen.
t Grunnegs (mit talloze fouten) wordt op dit mement veuraal inzet as mitdroager van meziek. Wat je heuren lees je ja voak toch nait. Mor verantwoord Grunnegs is meer. k Herinner mie nog wat mien ol opoe vrouger aaltied zee: “Aan d’aine kaande n koele, aan d’aandere kaande n gat, t waark gaait hìn en weer, mor din heb je t ook wel had.”

Is t nou t ontbreken van t besef of van de wil. Of is t n kwestie van gebrek aan driesteghaid of gewoon onvermogen om stappen te zetten richten n vörm van Aalgemain Grunnegs. Ain ding is zeker, zolaank je schrieven maggen dat “dizze train eem veur twaalm gait”, is t al gaauw even over twaalven…………

Advertenties
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 17 juli 2018 in Columns, Eltje Doddema

 

Weer

Eltje Doddema

 
2 reacties

Geplaatst door op 7 juni 2018 in Eltje Doddema

 

Tags: , , , , ,

Unfair

Het Kremlin noemt het besluit van wereld-antidopingbureau WADA, om de schorsing van de Russische antidopingautoriteit Rusada niet op te heffen, “unfair”…….

Eltje

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 17 november 2017 in Eltje Doddema

 

Tags: , , , ,

Veur die ook, Siene

Eltje Doddema

Veurege week zaten Derkie en ik in n hounderrestaurant. Wie hadden n advertìnsie in t Bokkeblad lezen van n restaurant woarvan mit dikke vedde letters d’houndergerechten aanprezen wuiren. En dou der ook nog onder ston dat ter ies mit slagroom serveerd wuir, waren Derkie en ik verkocht. En ik mout zeggen: dou wie noa t noar binnenwaarken van n schnitzel as n deurmadde en n sorbet dij smuik asof joe der n engeltje over de tonge migt, soavends loat weer in huus waren, konden wie weerom kieken op n slim schiere en smoakvolle oavend.

Mor in de loop van de week is ons de lol der volkomen òfgoan. Kiek, as wie allìnt mor t Bokkeblad lezen zollen en nait t Nijsblad in de manne hadden mit Jans en Geertje, was der niks aan d’haand west. Mor op n oavend, net even veur Utopia aan, zat Geertje mit de neuze in t Nijsblad. As deur n ieme stoken schoot heur kop boven de kraande uut, en mit verwilderde ogen begon ze te reren as n swien dij mit de krulsteert tussen de klapdeure van de veewoagen klem zit.

’Wie binnen vergiftegd, ze hebben ons vergiftegd,’ ruip ze. En t duurde mor even of ik heurde t haile verhoal aan over n dioxine-schandoal. Normoal gesproken bin k nogal slim nuchter, mor dou k t reloas aanheurd haar, wuir mie t ook wat waik in de moage.

Noa t lezen is Derkie in t ìnde kommen en het zowat d’haalve kelder leeghoald en boudel votgooid. Zai wol dij rommelpot nait langer in huus hebben, loat stoan opeten.

Ik zat ter wat riddersloagen bie mor tougliekertied mos k aan t gebeuren denken. Want stel die nou toch ais veur dat wie t Nijsblad nait lezen haren en dat wie t allìnt mor mit t Bokkeblad deden. Din hadden wie de kipsatédobbeltjes uut de diepvries in de loop van de week vervast achter de knopen had. Wie haren din totoal gain wait had van de meugelke vergiftegensverschienseln dij meschain optreden kind haren. De rest van de week was din zörgeloos verlopen en wie hadden gain zenen in t lief had van benaauwdeghaid bie de gedachte dat binnenkört ons de koezen nait meer jeuken zollen. Nee, n leven mit bloots mor t Bokkeblad was toch n bult aangenoamer.

Derkies zuster Siene, was lestdoags nog even bie ons op veziede en wie hadden t ter nog even over. Over de wereld woarin wie leven en woarin wie overaal mit de dood bedraaigd worden. Of t nou n legionelloabakterie in ain van onze sportgelegenheden is of n vergiftegd hompke houndervlees bie de ploatselke slachter, overaal op dizze wereld wil joe de dood bie de poeperd griepen. Om van terrorisme mor te zwiegen. Mor ja, vluchten kinnen we nait en der binnen zoveul krachten dij ons verstand te boven goan. Krachten dij nait aaltied t beste mit ons veur hebben. Krachten dij teren op macht en geld.

“Dat geldt veur ons aalmoal,” zee Derkie nog. “Veur die-ook-Siene.” En dat was n woarhaid as n kou………

 
3 reacties

Geplaatst door op 8 oktober 2017 in Columns

 
Afbeelding

Angst

Eltje Doddema

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 4 oktober 2017 in Eltje Doddema

 

Tags: , , , ,

Daaierndag

Eltje Doddema

 
3 reacties

Geplaatst door op 4 oktober 2017 in Eltje Doddema

 

Tags: , ,

Bloeiend Verzet


BLOEIEND VERZET – DOE MEE!!!

Het plan is om een groot bloembollenveld te creëren als eerbetoon aan alle helden die strijden tegen gaswinning en schade.

Dit spontane idee is inmiddels heel concreet geworden en krijgt steun van veel vastberaden mensen uit heel Nederland. ‪Op 11 november‬ worden duizenden gedoneerde bollen gepoot op een stuk grond in de gemeente Eemsmond.

De initiatiefnemers benaderen betrokken muzikanten, sporters, kunstenaars, politici en andere betrokken mensen met hart voor Groningen om deze actie te ondersteunen. Zij sluiten zich dan aan bij een lange lijst mensen die dit eerbetoon mede mogelijk maken. Dit initiatief kun je op verschillende manieren steunen:

– Je naam toevoegen aan de lijst met ondersteuners op de site via de link onderaan;

– Dit initiatief onder de aandacht brengen op sociale media en in je omgeving;

– Een andere (creatieve) manier waarop je wilt ondersteunen;

BLOEIEND VERZET

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 28 september 2017 in Eltje Doddema

 

Tags: , , ,

 
%d bloggers liken dit: